Up
 
 

2008

Rok 2008 był okresem wielu zmian na rynku energii elektrycznej. Z początkiem 2008 r. zostały uwolnione ceny w obrocie energią elektryczną w odniesieniu do odbiorców przemysłowych. Natomiast z uwagi na konieczność ochrony przed nieuzasadnionym wzrostem cen odbiorców grupy taryfowej G, do której należą głównie odbiorcy w gospodarstwach domowych, Prezes URE utrzymał obowiązek przedkładania taryf do zatwierdzenia w odniesieniu do tej grupy.

1 kwietnia 2008 r. zostały rozwiązane długoterminowe kontrakty na zakup mocy i energii, a energia z tych kontraktów trafiła do segmentu rynkowego. Nie zwiększyła ona jednak płynności giełdowego obrotu energią elektryczną, gdyż praktycznie całość tej energii została sprzedana w kontraktach dwustronnych.

Zużycie energii elektrycznej w 2008 r. w ujęciu średnim rok do roku wzrosło o 0,5%. Jednocześnie w 2008 r. zmalała produkcja energii elektrycznej o 2,5%. Średnie roczne zapotrzebowanie na moc w 2008 r. wyniosło 21 222 MW i wzrosło o 0,2% w stosunku do 2007 r., natomiast maksymalne zapotrzebowanie wyniosło 25 121 MW i wzrosło o 2,1% w stosunku do 2007 r. W związku ze zmniejszonym poziomem rezerw mocy w systemie w stosunku do 2007 r. pojawiło się realne ryzyko przerw w dostawach energii elektrycznej. Jednocześnie zmalał fizyczny eksport z Polski o ponad 25%, przy zwiększeniu o ponad 16% importu.

Organizacja obrotu energią elektryczną na rynku hurtowym cechowała się dużą koncentracją obrotu wewnątrz skonsolidowanych pionowo grup energetycznych. Prawie 90% energii elektrycznej sprzedanej przez wytwórców systemowych trafiło do przedsiębiorstw obrotu w ramach kontraktów dwustronnych. Pozostała sprzedaż została zrealizowana w ramach kontraktów długoterminowych (pierwszy kwartał 2008 r.) oraz w śladowej ilości na giełdzie energii. Sprzedaż energii na rynku bilansującym (w tym na potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego − KSE), kształtowała się na poziomie niewiele wyższym niż w 2007 r. Zmniejszyła się liczba wytwórców, którzy dysponują przynajmniej 5% udziałem w rynku.

Dynamiczny wzrost zapotrzebowania na energię w pierwszych trzech kwartałach 2008 r., w szczególności w godzinach szczytowych, miał swoje odzwierciedlenie w cenach energii elektrycznej. Średnie ceny wytwórców w sprzedaży energii przedsiębiorstwom obrotu wzrosły o ponad 18% w stosunku do roku poprzedniego. Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej przez wytwórców na rynek bilansujący wzrosła o prawie 50%, a w przypadku giełdy energii – niemalże 100%. Należy zaznaczyć, że w czwartym kwartale 2008 r. zaczął następować spadek cen energii elektrycznej na giełdzie, co miało związek ze spadkiem zapotrzebowania na energię, szczególnie w godzinach szczytowych.

Dynamicznie zmieniająca się sytuacja na hurtowym rynku energii elektrycznej, a także zamykanie obrotu energią wewnątrz grup kapitałowych, miało wyraźny skutek na rynku detalicznym. Przejawem tego była stagnacja w pozyskiwaniu nowych odbiorców energii elektrycznej w przedsiębiorstwach energetycznych, jak również brak aktywności samych odbiorców w zmienianiu sprzedawcy ze względu na brak konkurencyjnych ofert sprzedaży na rynku i to pomimo znacznego uproszczenia procedur. Barier rozwoju zasady TPA należy poszukiwać przede wszystkim w rynku hurtowym oraz praktyce postępowania operatorów systemów dystrybucyjnych w relacjach ze sprzedawcami energii elektrycznej, której przejawem są postanowienia generalnych umów dystrybucyjnych.

Doświadczenia funkcjonowania rynku energii elektrycznej pokazują, że w dalszym ciągu konieczna jest poprawa zarówno w hurcie, jak i detalu. Wydaje się, że najbardziej skutecznym rozwiązaniem w horyzoncie krótkoterminowym będzie administracyjne wsparcie publicznego obrotu energią elektryczną, jak również zwiększenie kompetencji Prezesa URE w monitorowaniu i skutecznym promowaniu konkurencji.

Regulowanie

Regulacja działalności przedsiębiorstw energetycznych polega na ich stymulowaniu, nadzorowaniu i kontroli zachowań w ramach istniejących szczegółowych uregulowań prawnych i instytucjonalnych. Regulacja jest formą ingerencji w swobodę gospodarczą w celu ograniczania praktyk, które mogą być stosowane przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w warunkach monopolu naturalnego. Działania regulacyjne Prezesa URE obejmują wachlarz narzędzi, przy pomocy których oddziałuje on na przedsiębiorstwa energetyczne, starając się jednocześnie równoważyć interesy podmiotów sektora i odbiorców energii. Spośród różnych możliwości oddziaływania najbardziej istotne są tzw. twarde narzędzia, tj. koncesjonowanie i taryfowanie.

Liczba udzielonych koncesji i koncesji ważnych
wg stanu na 24 czerwca 2009 r.

Energia elektryczna Koncesje udzielone (szt.) Koncesje ważne (szt.)
Wytwarzanie (WEE) 1123 945
Przesyłanie lub dystrybucja (PEE)* 289 120
Dystrybucja (DEE) 93 79
Obrót (OEE) 551 316
Razem 2056 1460
*koncesje na przesyłanie energii elektrycznej oraz koncesje na przesyłanie lub dystrybucję energii elektrycznej udzielone do dnia 3 maja 2005 r.

W związku z wejściem w życie z dniem 3 maja 2005 r., przepisów ustawy z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2005 r. Nr 62, poz. 552), zwanej dalej „ustawą zmieniającą”, od tej daty udzielane są odrębne koncesje na wykonywanie działalności w zakresie przesyłania oraz w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, w zależności od rodzaju prowadzonej przez Przedsiębiorcę działalności (art. 32 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 4 lit. a, pkt 5 lit. a, pkt 11a i pkt 11b ustawy - Prawo energetyczne). Z kolei w świetle przepisów obowiązujących przed nowelizacją koncesje sieciowe wydawane były na „przesyłanie i dystrybucję”. Zgodnie z art. 17 ustawy zmieniającej koncesje udzielone na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej stały się z dniem wejścia w życie tej ustawy (z mocy prawa) odpowiednio koncesjami na przesyłanie lub dystrybucję, stosownie do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej.

Liczba udzielonych promes koncesji i promes koncesji ważnych
wg stanu na 24 czerwca 2009 r.
 

Energia elektryczna Promesy koncesji udzielone (szt.) Promesy koncesji ważne (szt.)
Wytwarzanie (WEE) 187 109
Przesyłanie lub dystrybucja (PEE)* 4 0
Dystrybucja (DEE) 5 1
Obrót (OEE) 4 0
Razem 200 110
** promesy koncesji na przesyłanie lub dystrybucję energii elektrycznej udzielone do dnia 3 maja 2005 r.

A A+ A++
Drukuj PDF Powiadom znajomego
Data publikacji 09.06.2009